Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro kültüründe Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi gerektirir; çoğu zaman bir saati aşar. Onluk punch 48 kutusu ile sakin gövdeli punch 8-9-8 gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı hemen fark edilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini getirir ve böylece ısı daha yumuşak kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise yakışır. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını etkiler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri ayırt etmenizi sağlar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra dengelenmesini ve ortadaki derin bölümün belirmesini beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Neden Ayrı Durur
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı dengeler. Geniş çaplı punch kutusu bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke puro ise aynı kalınlık düşüncesini farklı bir biçimde gösterir. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun yavaşladığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net takip edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın dikkat çeken yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa okunacak daha çok ayrıntı verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda bıraktığı iz arttığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme şansı bulur.
Uzun Puro İçin Zaman Planı
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını hesaba katmak gerekir. Seksen dakikayı bulabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden yarıda kalırsa keyfi kaçar. Aylara yayılan punch mantua gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti ister. Kısa boylu punch puro ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya sığar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü seçmek yaygın bir düzendir. Telefonu uzaklaştırmak ve ortamı baştan hazırlamak da yardımcı olur. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak hazır tutulmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi daha keyifli kılar. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için sakin bir elle başlamak yeterlidir. Uzun içimde telaşa kapılmamak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda gerçekleşir.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa dayanınca puro, sade bir çubuktan çok hacimli bir kütleye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile değişir. Punch signature gigante bu sınıfa dahil olur ve koyu harmanını geniş kesitte rahatça barındırır. Küba punch super selection ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini deneyen biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca fark eder. Geniş çapta duman daha bol ama çoğu zaman daha yumuşak gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye yayılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini belirler. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki dizilişidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda sıralanması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey çıkmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak akıllı bir yöntemdir. Blackbird sampler nasıl altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma fırsatı sağlar. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati biraz zorlar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından kısa bir not tutmak işe yarar. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye not etmek yeterlidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de anlatır. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha netleşir, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Altmış Halka Çapı ve Gigante Uzunluk
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için sade bir seçki olarak durur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça idare etmesine yardım eder. Red gigante puro ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla buluşturur. Altmışlık çapta kor yayvan olduğundan puro sakin ilerler ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman ılık kalır, damakta daha yuvarlak bir his oluşturur. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı önler. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek dengelemek olasıdır. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha yavaş eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha huzurlu ilerler. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını almak doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku bulaşmasını önler. Undercrown coronets puro gibi küçük bir boy çabuk açılır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina nicaragua puro gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz davranmayı bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman iş görür. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı dengeler, tadın her aşamada daha temiz kalmasına imkan verir. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe taşımak da bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar düzenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi sıklıkta çekildiğine bakar. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk bozulur; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen yırtılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için önerilen aralıktır. Ambassadeur ellilik kabinet ile baalbeck puro nasıl gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir düzen kurmak isteyenler için anlam taşır. Kutuyu gereksiz yere açmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici yerleştirirken damıtık su tercih etmek önerilir. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı vermek de iyidir. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle karşılaştırmak işe yarar. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede zahmeti azaltır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Belicoso ile Churchill Arasındaki Fark
Belicoso sivri başıyla ayrılır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Onluk belicoso royal kutusu dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net gelir. Quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi kolaylaştırır, sivri uç ise nazik bir el ister. Uçtan gereğinden fazla açmak çekişi bozar. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman odaklanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye açılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı hissedilmesine yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve damağa bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında görmek en doğru yoldur.
Puro Akşamı İçin Eşlik Seçimi
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Bal mumu tonlu clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye yakışır, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Coronas yirmi beşlik kutu ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman birikir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak deneyimi zenginleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir törene dönüşür.